Ίρβιν Γιάλομ: «Ο έρωτας δεν διαρκεί, μπορούμε να τον μετατρέψουμε σε "αξιοπρεπή" αγάπη»

Μετά από τόση υπαρξιακή αναζήτηση έχετε καταλάβει ποιο είναι το νόημα της ζωής;

Η ζωή δεν... έρχεται με νόημα. Πρέπει να εφεύρουμε εμείς το νόημα και μετά να... ξεχάσουμε ότι το έχουμε εφεύρει.

Ποιο νόημα έχετε δώσει στη δική σας ζωή;

Είμαι γιατρός, δάσκαλος και γονέας. Προσπαθώ να είμαι δημιουργικός ως συγγραφέας ώστε να βοηθάω και άλλους, περισσότερους ανθρώπους.

Η αγωνία για «αιώνια» αναγνώριση αποτελεί κίνητρο σε ό,τι κάνετε;

Είναι ωραίο για μένα να γνωρίζω ότι η ζωή μου υπήρξε χρήσιμη. Αλλά πόσους από εμάς θα μας θυμούνται πραγματικά οι επόμενες γενιές, μετά τα παιδιά και τα εγγόνια μας;

Τι λέτε σε κάποιον που δεν μπορεί να «εφεύρει» κανένα νόημα για την ύπαρξή του;

Οταν κάποιος μου λέει ότι δεν έχει κανένα νόημα να ζει, προσπαθώ να εξερευνήσω τις σχέσεις του: Ποιους συναντά στην καθημερινότητά του; Τι τον εμποδίζει στην επικοινωνία; Για μένα, ένας από τους πιο σημαντικούς λόγους ύπαρξης είναι η ουσιαστική διασύνδεση με άλλους ανθρώπους και η αγάπη.

Η αγάπη ή ο έρωτας;

Η αγάπη για άλλους ανθρώπους, για τα παιδιά μας, για τους φίλους μας. Αναφέρομαι σε μια πιο σταθερή αγάπη και όχι στην κατάσταση της ερωτικής τρέλας.

Ο έρωτας είναι υπερεκτιμημένος στις μέρες μας;

Σίγουρα η ιδέα τού να ερωτεύεσαι παρουσιάζεται ως ένα υπέροχο συναίσθημα στη λογοτεχνία και στις ταινίες. Μόνο που συνήθως δεν διαρκεί. Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μετατρέψουμε τον έρωτα σε μια πιο «αξιοπρεπή» αγάπη: να αγαπάμε τον άλλο όπως είναι και όχι όπως τον ονειρευόμαστε.

Γιατί να μην ερωτευόμαστε ξανά και ξανά άλλους ανθρώπους, ώστε να παραμένουμε συνέχεια ερωτευμένοι;

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια δυστυχισμένη ζωή.

Εσείς ερωτευτήκατε τη γυναίκα σας;

Οταν ήμασταν έφηβοι, ζήσαμε μια ολοκληρωμένη ρομαντική εμπειρία. Ομως, ευτυχώς, η αγάπη μας συμπεριλάμβανε και άλλα στοιχεία και έτσι -μετά από τους πρώτους μήνες έντονης συγκίνησης- εξακολουθήσαμε να ενδιαφερόμαστε ο ένας για τον άλλο.

Τα κοινά ενδιαφέροντα είναι το μυστικό του γάμου σας;

Σεβόμαστε ο ένας τον άλλο, έχουμε μια μεγάλη οικογένεια, πολλά εγγόνια, μοιραζόμαστε την ίδια αγάπη για τα βιβλία. Πρόκειται για μια καλή μακροχρόνια σχέση. Για την ακρίβεια, δεν γνωρίζω καμία καλύτερη.

Οπότε προτιμήσατε τη «βαρεμάρα» μιας καλής σχέσης από το πάθος;

Δεν νομίζω ότι υπάρχει μεταξύ μας το τυφλό πάθος όπου θέλουμε οπωσδήποτε να βγάλουμε τα ρούχα μας, αλλά υπάρχει πολύ πάθος! Χαίρομαι να είμαι με τη γυναίκα μου.
Το σεξ είναι σημαντικό σε ένα γάμο, σύμφωνα με την επιστημονική σας άποψη; Η κακή σεξουαλική ζωή προξενεί μεγάλη θλίψη στους ανθρώπους. Περνάμε πολλές ώρες στην ψυχοθεραπεία προσπαθώντας να καταλάβουμε γιατί το σεξ δεν λειτουργεί και θα μπορούσα να αναφέρω μια ολόκληρη λίστα από λόγους. Η σεξουαλικότητα είναι σημαντικό μέρος του δεσμού ανάμεσα σε έναν άντρα και μια γυναίκα.

Πώς εξηγείτε ότι οι γάμοι όλων των παιδιών σας κατέληξαν σε διαζύγια;

Το θέμα είναι και λίγο πολιτιστικό. Οταν εγώ παντρεύτηκα, δεν είχα καν ακούσει τη λέξη «διαζύγιο». Ολοι οι καλοί μου φίλοι από το γυμνάσιο παραμένουν παντρεμένοι.

Η εβραϊκή σας καταγωγή έπαιξε ρόλο στη ζωή σας;

Δεν παίρνω τη θρησκεία πολύ στα σοβαρά. Η θρησκεία μπορεί να βοηθήσει πολλούς ανθρώπους, αλλά μπορεί και να βλάψει πολλούς ανθρώπους.

Προτιμάτε έναν ευσπλαχνικό ιερέα ή έναν ψυχρό ψυχοθεραπευτή;

Εάν ο ιερέας είναι ευσπλαχνικός και σοφός, σίγουρα θα τον προτιμούσα.

Καλύτερα να παιδεύεσαι με τα μεγάλα φιλοσοφικά ερωτήματα ή να ζεις ευτυχισμένος μέσα στην άγνοιά σου;

Σίγουρα συμφωνώ με τον Σωκράτη στο ότι, για να ζήσει κανείς μια ολοκληρωμένη ζωή, πρέπει πρώτα να καταλάβει τον εαυτό του. Ομως δεν χρειάζεται να μελετάς υπαρξιακή φιλοσοφία για να είσαι χαρούμενος!

Τα χάπια βοηθούν;

Τα χάπια δεν είναι λύση εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως η κατάθλιψη που οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες. Δυστυχώς, όμως, υπάρχει αυτή η τάση προς τη φαρμακευτική θεραπεία. Λίγοι ψυχίατροι διδάσκονται πλέον πώς να είναι ψυχοθεραπευτές.

Γιατί;

Για τα λεφτά. Οι ασφαλιστικές εταιρείες απαιτούν από τους γιατρούς να κουράρουν τους ασθενείς τους όσο το δυνατόν γρηγορότερα και οικονομικότερα.

Εσείς εξακολουθείτε να αυτοαναλύεστε;

Βρίσκομαι συχνά με μια παρέα φίλων ψυχιάτρων. Εμείς οι ίδιοι είμαστε το καλύτερο εργαλείο που διαθέτουμε για να δουλεύουμε με τους ασθενείς μας.

Νιώθετε καλύτερα τώρα ή όταν ήσαστε νέος;

Μου λείπει που δεν μπορώ πια να παίζω τένις... αλλά νιώθω πολύ πιο άνετα και ευχαριστημένος από τον εαυτό μου. Οταν ο ήλιος δύει, αρχίζεις να βλέπεις άλλα πράγματα στον ουρανό. Σήμερα απολαμβάνω τα αστέρια.

Εχετε κατορθώσει να βοηθήσετε τον εαυτό σας να μη φοβάται το θάνατο;

Φυσικά λυπάμαι που θα αφήσω αυτή την καλή ζωή σύντομα, αλλά δεν διακατέχομαι από τρόμο. Εχω ζήσει μια γεμάτη ζωή και αισθάνομαι πολύ τυχερός.

Η οικονομική κρίση επηρεάζει υπαρξιακά τους ανθρώπους;

Δημιουργεί περισσότερη δυστυχία. Είναι σημαντικό να μην ξεπέφτουμε οικονομικά, να μας αρέσει η δουλειά μας, να έχουμε υγεία... Μπορώ όμως να σας διαβεβαιώσω ότι η κατάθλιψη και το άγχος δεν έχουν οικονομικό υπόβαθρο.

Έχετε επισκεφτεί την Ελλάδα;

Εχω έρθει τρεις φορές και έχω μερικούς καλούς Ελληνες φίλους. Είναι παράξενο: οι Ελληνες είναι το καλύτερό μου ακροατήριο. Τα βιβλία μου πουλάνε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο αναλογικά με τον πληθυσμό.

Πώς το εξηγείτε αυτό;

Ισως επειδή γράφω για φιλοσοφικά θέματα πάνω στα οποία έχετε μεγάλη παράδοση.

Τι απαντάτε σε όσους θεωρούν τα βιβλία σας υπερβολικά εκλαϊκευμένα;

Είμαι επιστήμονας και καθηγητής σε ένα μεγάλο αμερικανικό πανεπιστήμιο

 ΠΗΓΗ

Έχετε νεύρα; Χρήσιμες συμβουλές για να τα ελέγχετε

Χτυπάτε με δύναμη το τηλέφωνο όταν σας εκνευρίζει ο συνομιλητής σας; Έχετε εμπλακεί σε τρικούβερτο καυγά με έναν οδηγό με αφορμή μια θέση παρκαρίσματος; Έχετε κτυπήσει ποτέ τη γροθιά στον τοίχο έπειτα από έναν καυγά με τον/την σύντροφό σας;

Αν και ο θυμός αποτελεί φυσιολογικό συναίσθημα, μπορεί να σας θέσει εκτός εαυτού, αναφέρουν ειδικοί από την Κλινική Μάγιο, στο Ρότσεστερ της Μινεσότα. Αντί να τον εκφράσετε με υγιή και θετικό τρόπο, είναι πιθανό να εκδηλώσετε εχθρικότητα και επιθετικότητα – μία αντίδραση που μπορεί να οδηγήσει στη βία.

Η αλήθεια είναι ότι ο θυμός από μόνος του δεν είναι επιζήμιος. Αντιθέτως, εάν εκφρασθεί σωστά μπορεί να ωφελήσει την υγεία, καθώς μας προστατεύει από επικίνδυνες καταστάσεις και μας δίνει την ώθηση που απαιτείται για να μπορέσουμε να επιλύσουμε τα προβλήματά μας.

Εξίσου αληθές είναι ότι κάθε απογοήτευση, ανυπομονησία και απόρριψη μπορεί να προκαλέσει θυμό. Για πολλούς ανθρώπους, ο θυμός αποτελεί πρόσκαιρο φαινόμενο, το οποίο ξεπερνούν εύκολα και ανακτούν την ψυχραιμία τους δίχως να εκραγούν.

Εάν, όμως, το αίμα σας βράζει σε κάθε μικρή αναποδιά της ζωής – όπως είναι το να σας πάρει κανείς την θέση στο πάρκινγκ – ή εάν διαρκώς βρίσκεστε σε ψυχική αναταραχή, πρέπει να μάθετε να ελέγχετε τον θυμό σας. Και αυτό, διότι ο ανεξέλεγκτος θυμός είναι καταστροφικός και δημιουργεί προβλήματα στις σχέσεις, στην εργασία, στην γενικότερη χαρά για τη ζωή, αλλά και στην υγεία.

Αξιολόγηση της έκφρασης του θυμού

Ο θυμός μπορεί να γίνει συνήθεια. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι αυτομάτως μπορεί να αντιδρά κανείς θυμωμένα σε μια συγκεκριμένη συνθήκη, δίχως να κάνει παύση για να σκεφτεί την αντίδρασή του. Πολλές φορές μάλιστα εκπλήσσει ακόμα και με εμάς τους ίδιους η ένταση της αντίδρασής μας.

Για να καταλάβετε πως εκφράζετε τον θυμό σας, απαντήστε στα ερωτήματα που ακολουθούν:

* Εκφράζετε τον θυμό σας με τρόπο εξουθενωτικό για εσάς και για τους άλλους;

* Θυμώνετε πιο συχνά απ” όσο οι περισσότεροι άλλοι άνθρωποι που ξέρετε;

* Θυμώνετε περισσότερο απ” όσο είναι απαραίτητο;

* Χρησιμοποιείτε απειλητικές εκφράσεις ή χειρονομίες;

* Θυμώνετε αρκετά ώστε να κτυπάτε, να πετάτε ή να κλωτσάτε αντικείμενα ή ζώντα όντα;

* Μένετε θυμωμένοι για ώρες;

* Κρύβετε τα θυμωμένα αισθήματά σας από τους άλλους ή προσπαθείτε να καταστείλετε τον θυμό σας;

* Χρησιμοποιείτε το αλκοόλ ή ουσίες για να κατευνάσετε την οργή σας;

* Αναπτύσσετε σωματικά συμπτώματα, όπως μυϊκή ένταση ή αύξηση του καρδιακού παλμού όταν θυμώνετε;

* Η έκφραση του θυμού σας, σας κάνει συνήθως να αισθάνεστε καλύτερα για τον εαυτό σας και για τον άνθρωπο που σας θύμωσε;

Αναγνωρίστε τους τρόπους με τους οποίους εκφράζετε τον θυμό σας, για να διαπιστώσετε εάν και τι πρέπει να αλλάξετε. Μπορεί να αντιδράτε πολύ έντονα ή πολύ παθητικά. Σε κάθε περίπτωση, μπορείτε να μάθετε νέους τρόπους χειρισμού του θυμού σας, για να αντικαταστήσετε τις παλιές, ανθυγιεινές συνήθειες.

Τι να κάνετε

Εάν οι θυμοί σας είναι πολύ έντονοι ή έχετε την τάση να εκφράζετε τον θυμό σας με ανθυγιεινό τρόπο, πρέπει να λάβετε μέτρα για να τον αντιμετωπίσετε. Θα καταλάβετε ότι ο θυμός σας είναι προβληματικός, εάν επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις με την οικογένεια, τους φίλους, τους συνεργάτες ή ακόμα και με ανθρώπους εντελώς ξένους.

Οι συμβουλές που ακολουθούν μπορεί να σας βοηθήσουν να θέσετε υπό έλεγχο τον θυμό σας.

* Να μετράτε αργά έως το 10 πριν αντιδράσετε σε μία κατάσταση.

* Να κάνετε κάτι που καταπονεί το σώμα σας, όταν νιώθετε ότι αρχίζετε να θυμώνετε. Η άσκηση μπορεί να είναι μία διέξοδος, ιδίως όταν νιώθετε ότι είστε έτοιμοι να εκραγείτε. Πηγαίνετε λοιπόν μία μεγάλη βόλτα, όταν είστε εκνευρισμένοι ή βάλτε στη ζωή σας ιδιαίτερα εκτονωτικά αθλήματα, όπως το τζόγγινγκ, η κολύμβηση αλλά και το μπάσκετ.

* Αναζητήστε τρόπους για να ηρεμείτε. Δοκιμάστε τις βαθιές ανάσες, οραματισθείτε μία χαλαρωτική σκηνή ή πείτε νοερά στον εαυτό σας μία λέξη ή φράση που σας ηρεμεί. Μπορείτε επίσης να ακούσετε μουσική, να ζωγραφίσετε, να αρχίσετε ένα ημερολόγιο ή να κάνετε γιόγκα.

* Να εκφράζετε τον θυμό σας, για να μην αφήνεστε να «σιγοβράζετε» στο ζουμί σας. Εάν, όμως, αδυνατείτε να τον εκφράσετε με ελεγχόμενο τρόπο, δοκιμάστε να μιλήσετε σε έναν συγγενή, φίλο ή άλλο πρόσωπο της εμπιστοσύνης σας.

* Να σκέπτεστε προσεκτικά πριν μιλήσετε, για να μην πείτε κάτι για το οποίο αργότερα θα μετανιώσετε.

* Συνεργασθείτε με τον άνθρωπο που σας εκνευρίζει, για να εντοπίσετε πιθανές λύσεις στο πρόβλημα που έχετε μαζί του.

* Να χρησιμοποιείτε το «εγώ» όταν περιγράφετε το πρόβλημά σας, ώστε να αποφύγετε τις επικρίσεις εναντίον των άλλων. Να λέτε δηλαδή «εγώ έχω θυμώσει που δεν με βοήθησες» αντί να λέτε «θα έπρεπε να με έχεις βοηθήσει». Εάν δεν το κάνετε αυτό, το πιθανότερο είναι ότι θα εκνευριστεί και το άλλο πρόσωπο, γεγονός που θα κλιμακώσει την ένταση.

* Μην κρατάτε άχτι σε κανέναν. Μάθετε να συγχωρείτε. Δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένετε όλοι να συμπεριφέρονται με τον τρόπο που εσείς επιθυμείτε.

* Να χρησιμοποιείτε το χιούμορ για να εκτονώνετε τον θυμό σας, αλλά όχι τον σαρκασμό _ αυτός αποτελεί απλώς μία ακόμα μορφή ανθυγιεινής έκφρασης του θυμού.

* Να κρατάτε ένα ημερολόγιο θυμού για να εντοπίζετε τις καταστάσεις που σας θυμώνουν και να τροποποιείτε αναλόγως τις αντιδράσεις σας.

Εάν όλ” αυτά δεν σας βοηθήσουν, εάν ο θυμός σας μοιάζει εκτός ελέγχου, βλάπτει τις σχέσεις σας ή κλιμακώνεται σε βία, καλό είναι να ζητήσετε την βοήθεια ενός ψυχοθεραπευτή ή άλλου ειδικού σε θέματα ψυχικής υγείας.

Να θυμάστε ότι δεν είναι κακό να νιώθετε θυμωμένοι _ αντιθέτως, εάν προσπαθήσετε να καταστείλετε ή να αρνηθείτε τον θυμό σας, μπορεί να αντιμετωπίσετε ψυχοσωματικά προβλήματα, όπως πονοκέφαλο, κατάθλιψη, στρες και διαταραχές ύπνου ή ορέξεως. Μπορεί επίσης κάποια στιγμή να ξεσπάσετε με βίαιο τρόπο.

ΠΗΓΗ

Γιατί οι γονείς είναι πιο σημαντικοί απο το σχολείο

Μια τελευταία μελέτη δείχνει ότι η επιρροή των γονιών στα παιδιά είναι πιο καθοριστική για τις επιδόσεις τους απ’ ό,τι το ίδιο το σχολείο, χωρίς αυτό να έχει να κάνει με τη παρουσία τους στις συνελεύσεις του συλλόγου γονέων και καθηγητών.

Δεδομένης της ποικιλίας προσεγγίσεων σχετικά με τις διδακτικές μεθόδους στην Αμερική, ίσως ακουστεί παράξενο το γεγονός ότι οι μαθητές περνούν λιγότερο από το 15% του χρόνου τους στο σχολείο. Κι ενώ η σημασία του σχολείου δεν αμφισβητείται καθόλου, δεκάδες πρόσφατες μελέτες μας υπενθυμίζουν ότι η σημασία των γονιών είναι πολύ μεγαλύτερη.

Για παράδειγμα, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πριν λίγο καιρό από ερευνητές στο κρατικό πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, στο πανεπιστήμιο Brigham Young και το πανεπιστήμιο στην Irvine της Καλιφόρνιας, αποφαίνεται ότι η γονική συμμετοχή –έλεγχος των εργασιών στο σπίτι, προσέλευση στις σχολικές συνελεύσεις και εκδηλώσεις, συζήτηση των σχολικών δραστηριοτήτων στο σπίτι– έχει πολύ πιο δραστική επίδραση στη σχολική επίδοση των μαθητών απ’ οτιδήποτε άλλο σε σχέση με το σχολείο που παρακολουθούν οι μαθητές. Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Review of Economics and Statistics, αναφέρει ότι οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι γονείς (διαβάζοντας ιστορίες φωναχτά, συζητώντας με τους δασκάλους) έχουν πολύ πιο τελεσφόρα αποτελέσματα στην πρόοδο των παιδιών τους στο σχολείο, απ’ ό,τι όλες οι προσπάθειες των δασκάλων και των ίδιων των μαθητών μαζί. Και μια τρίτη μελέτη καταλήγει ότι τα σχολεία θα έπρεπε να αυξήσουν τη δαπάνη ανά μαθητή πάνω από 1000 δολάρια, προκειμένου να επιτευχθούν τα ίδια αποτελέσματα που επιτυγχάνονται με τη γονική συμμετοχή (πράγμα μάλλον απίθανο στην εποχή των ισχνών αγελάδων που διανύουμε!)

Η συμβολή των γονιών λοιπόν έχει μεγάλη σημασία, κι αυτό είναι ένα συμπέρασμα μετά από έρευνες δεκαετιών, που έδειξαν ότι σε περιπτώσεις παιδιών από εύπορες οικογένειες που προοδεύουν στις σπουδές τους, τον σπουδαιότερο ρόλο έχει παίξει η «συστηματική καλλιέργεια των παιδιών», σε σχέση με την πιο χαλαρή ανατροφή που είναι συχνό φαινόμενο σε οικογένειες χαμηλότερου βιωτικού επιπέδου. Αυτή η έρευνα όμως αποκαλύπτει και κάτι άλλο: ότι οι γονείς, ανεξαρτήτως βιωτικού επιπέδου, δεν είναι ανάγκη να αγοράζουν ακριβά εκπαιδευτικά παιχνίδια ή ηλεκτρονικές συσκευές για τα παιδιά τους, προκειμένου να τους δημιουργήσουν ερεθίσματα. Δεν είναι ανάγκη επίσης να πηγαινοφέρνουν τα βλαστάρια τους σε φροντιστήρια, ιδιαίτερα μαθήματα ενισχυτικές διδασκαλίες και τα όμοια. Αυτό που έχουν ανάγκη τα παιδιά τους είναι κάτι πολύ απλούστερο: η συζήτηση.

Όχι όμως συζητήσεις περί ανέμων και υδάτων. Αν και μια πασίγνωστη έρευνα των ψυχολόγων Μπέττυ Χαρτ (Betty Hart) και Τοντ Ρίσλεϋ (Todd Risley) έχει δείξει ότι οι ευκατάστατοι γονείς τείνουν να μιλούν περισσότερο στα παιδιά τους απ’ ό,τι οι λιγότερο εύποροι γονείς –και ιδίως μέχρι την ηλικία των τριών, όπου υπάρχει ένα χάσμα που ανέρχεται στις τριάντα εκατομμύρια λέξεις– πιο πρόσφατες έρευνες ρίχνουν φως στο περιεχόμενο των συζητήσεων που βελτιώνουν τη σχολική επίδοση των παιδιών.

Για παράδειγμα, μια μελέτη που διεξήγαγαν ερευνητές στη Σχολή Δημόσιας Υγείας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (UCLA) και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Pediatrics, βρήκε ότι ο διάλογος μεταξύ ενηλίκου και παιδιού ήταν έξι φορές πιο αποτελεσματικός για την ανάπτυξη της γλωσσικής δεξιότητας, απ’ ό,τι απλώς οι μονόλογοι του ενηλίκου. Μέσα από τη συνομιλία, την αμοιβαία ανταλλαγή, το παιδί έχει την ευκαιρία να δοκιμάσει τη γλώσσα βιωματικά, κι επίσης να νιώσει την αίσθηση ότι οι σκέψεις κι οι απόψεις του δεν είναι ευκαταφρόνητες. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που παρουσιάστηκε στην Αμερικανική Κοινωνιολογική Εταιρεία (American Sociological Association), τέτοιες εμπειρίες βοηθούν τα παιδιά των ανώτερων και μεσαίων κοινωνικών τάξεων μεγαλώνοντας να έχουν το θάρρος της γνώμης τους και να επιχειρηματολογούν, ενώ οι μαθητές χαμηλότερου βιοτικού επιπέδου τείνουν να μη ζητούν βοήθεια, και να αποφεύγουν να εκφέρουν τη γνώμη τους στο δάσκαλο.

Μεγάλη σημασία επίσης έχουν και τα θέματα συζήτησης μεταξύ γονιών και παιδιών. Παιδιά που ακούν ομιλίες περί λογαριασμών και αριθμών στο σπίτι, ξεκινούν το σχολείο με πολύ περισσότερη μαθηματική γνώση, όπως αναφέρουν ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Σικάγου, γνώση που προϊδεάζει για μελλοντική επιτυχία στον συγκεκριμένο γνωστικό τομέα. Η ψυχολόγος Σούζαν Λεβάιν (Susan Levine), που διεξήγαγε μελέτη για την αντίληψη της αρίθμησης, κατέληξε στο ότι όσο περισσότερο τα μικρά παιδιά ακούν συζητήσεις περί μετρήσεων, μεγεθών και διαστάσεων, π.χ. πόσο μεγάλο, μικρό, στρογγυλό ή μυτερό είναι ένα αντικείμενο, τόσο πιθανότερη η έφεσή τους στην επίλυση προβλημάτων πριν καν πάνε στο νηπιαγωγείο.

Κι ενώ τα θέματα των συζητήσεων μεταξύ γονιών και παιδιών αλλάζουν όσο αυτά μεγαλώνουν, τα θετικά αυτού του είδους σχέσης παραμένουν έντονα στις μαθησιακές επιδόσεις. Ακόμη και στο δημοτικό ή και το γυμνάσιο, ο τρόπος με τον οποίο μιλούν η μαμά κι ο μπαμπάς στα παιδιά τους, είναι το στοιχείο που κάνει τη διαφορά. Η έρευνα της Νάνσυ Χιλ (Nancy Hill), καθηγήτριας σε μεταπτυχιακά τμήματα στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, συμπεραίνει ότι οι γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο σ’ αυτό που η Χιλ αποκαλεί «σχολική κοινωνικοποίηση», που θέτει τις βάσεις και συνδέει την τωρινή συμπεριφορά με τους μελλοντικούς στόχους (εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, επαγγελματική αποκατάσταση). Όταν τέτοιου είδους συζητήσεις έχουν γίνει βίωμα στο παιδί, αναφέρει η Χιλ, οι μαθησιακές του επιδόσεις επηρεάζονται πολύ περισσότερο απ’ ό,τι να του προσφέρεις βοηθητικά μαθήματα, να παρίστασαι στις συνελεύσεις γονέων ή να συζητάς με τους δασκάλους, ακόμη κι από το να πηγαίνεις το παιδί σου σε βιβλιοθήκες και μουσεία. Τελικά απ’ ό,τι φαίνεται, αυτό που συμβάλλει στην πρόοδο του παιδιού σου, δεν είναι τόσο το τί κάνεις μαζί του, όσο το τι συζητάς μαζί του.

ΠΗΓΗ

Bertolt Brecht, Μήνυμα του ετοιμοθάνατου ποιητή στη νεολαία

 

Εσείς οί νέοι άνθρωποι των εποχών πού έρχονται

Καί της καινούργιας χαραυγής πάνω στίς πολιτείες

Πού δέ χτίστηκαν ακόμα, καί σεις

Πού δέ γεννηθήκατε, ακούστε τώρα

Τη φωνή τη δική μου, πού πέθανα

Όχι δοξασμένα.

ʽΑλλά

Σάν τόν αγρότη πού δέν όργωσε τό χωράφι του

Καί τόν χτίστη πού ξετσίπωτα τό ʽβαλε στά πόδια

Σάν είδε την τρύπια στέγη,

Έτσι κʼ εγώ,

Δέ βάδισα μέ τήν εποχή μου, ξόδεψα τίς μέρες μου,

Καί τώρα πρέπει νά σας παρακαλέσω

Νά πείτε εσείς αυτά πού δέν ειπώθηκαν,

Νά κάνετε αυτά πού δέν έγιναν, καί μένα

Γρήγορα νά μέ ξεχάσετε, σας παρακαλώ,

Γιά νά μήν παρασύρει καί σας

Τό δικό μου κακό παράδειγμα.

Αχ, γιατί κάθισα στων στείρων τό τραπέζι

Τρώγοντας τό φαΐ

Πού αυτοί δέν ετοίμασαν;

Αχ, γιατί ξόδεψα τά καλύτερα μου λόγια

Στη δική τους

Άσκοπη κουβέντα. Έξω όμως

Διάβαιναν οι άδίδαχτοι

Διψασμένοι νά μάθουν.

Αχ, γιατί

Τά τραγούδια μου δέν υψώνονται στά μέρη εκείνα

Πού θρέφουν τίς πολιτείες, εκεi

Πού ναυπηγούνται τά καράβια;

Γιατί δέν υψώνονται

Απʼ τίς γρήγορες ατμομηχανές

Σάν τόν καπνό

Πού αφήνουν πίσω τους στόν ορίζοντα;

Γιατί ο δικός μου λόγος

Είναι σταχτη και μεθυσμένου παραλήρημα στο στόμα

Εκείνων πού είναι χρήσιμοι καί δημιουργικοί.

Ούτε μιά λέξη

Δέν ξέρω νά πω σέ σας, γενιές των εποχών πού έρχονται,

Μήτε μιά υπόδειξη δε θά μπορούσα νά σάς κάνω

Μέ δάχτυλο τρεμάμενο,

Γιατί πώς τό δρόμο νά δείξει

Αυτός πού δέν τόν διάβηκε!

Γι αυτό σε μένα που τη ζωή μου

Έτσι σπατάλησα άλλο δέ μένει

Παρά νά σας ζητήσω

Νά μή δώσετε προσοχή σε λέξεις

Πού βγαίνουν άπό τό δικό μας

Σάπιο στόμα, μήτε καί συμβουλή

Καμιά νά μή δεχτείτε

ʽΑπʼ αυτούς πού στάθηκαν τόσο ανίκανοι,

ʽΑλλά μόνοι σας νʼ αποφασίσετε

Ποιό τό καλό γιά σάς καί τί σάς βοηθάει

Τόν τόπο νά χτίσετε πού εμείς αφήσαμε

Νά ρημάξει σάν τήν πανούκλα,

Καί γιά νά κάνετε τίς πολιτείες

Κατοικήσιμες.

     ΠΗΓΗ

12 σύντομα τεστάκια για να διακρίνετε: είναι αγάπη ή ερωτικό πάθος;

1. Tο τεστ του χρόνου – η αγάπη μεγαλώνει και ριζώνει με το πέρασμα του χρόνου, ενώ το ερωτικό πάθος ξεκινάει σαν πυροτέχνημα και σύντομα σβήνει σαν πυροτέχνημα…

2. Tο τεστ του βάθους γνώσης – η αγάπη τρέφεται από τη βαθιά γνωριμία, από την εκτίμηση που έχει κανείς για τα χαρακτηριστικά του άλλου στο σύνολό τους.  Το ερωτικό πάθος επικεντρώνεται σε ένα ή δύο επιφανειακά χαρακτηριστικά του άλλου, και τα άτομα ποτέ δεν γνωρίζουν σε βάθος ο ένας τον άλλον… 

3. Tο τεστ του σημείου επικέντρωσης – στην αληθινή αγάπη το άτομο επικεντρώνεται στον άλλον.   Στο ερωτικό πάθος κανείς επικεντρώνεται στις δικές του ανάγκες.

4. Tο τεστ της μοναδικότητας – στην αληθινή αγάπη το άτομο επικεντρώνει τα συναισθήματα και το χρόνο του σε ένα άτομο. Στο ερωτικό πάθος κάποιος μπορεί να είναι ‘τρελός και παλαβός’ ή να βλέπει συγχρόνως 2 ή και παραπάνω άτομα…

5. Tο τεστ της ασφάλειας και της υπευθυνότητας Security and Responsibility – στην αληθινή αγάπη υπάρχει αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης ανάμεσα στους ερωτευμένους.  Το άτομο που αγαπά αναλαμβάνει τις ευθύνες του απέναντι στο αγαπημένο του πρόσωπο.  Στο ερωτικό πάθος τα άτομα είτε ακολουθούν τυφλά τον άλλον και τον εμπιστεύονται χωρίς να έχουν χειροπιαστές αποδείξεις, είτε αγνοούν την ανεύθυνη συμπεριφορά του..

6. Tο τεστ της επένδυσης και εργασίας – στην αληθινή αγάπη ο ερωτευμένος άνθρωπος επενδύει πραγματικά στο έτερο του ήμισυ και δουλεύει πραγματικά για το καλό και των δύο.  Στο ερωτικό πάθος στα αρχικά στάδιο του το ερωτευμένο άτομο χάνει τον προσανατολισμό του, τις φιλοδοξίες του, τους στόχους του και επικεντρώνεται πρόσκαιρα στον αντικείμενο του πάθους του, μέχρι να ‘ξεκολλήσει’…

7. Tο τεστ της επίλυσης προβλημάτων – στην αληθινή αγάπη το ζευγάρι αντιμετωπίζει τα προβλήματά του μαζί, με ειλικρίνεια και συνεργατικότητα, με στόχο να τα επιλύσει.   Στο ερωτικό πάθος οι ερωτευμένοι είτε αγνοούν τα προβλήματα είτε την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια όταν διαπιστώσουν την ύπαρξή τους… 

8. Tο τεστ της απόστασης – στην αληθινή αγάπη υπάρχει κατανόηση για την έννοια της απόστασης, δηλαδή την ανάγκη του καθενός να έχει τα προσωπικά του ενδιαφέροντα και τη δική του ζωή, πέρα από τη σχέση.  Στο ερωτικό πάθος οι δύο άνθρωποι γίνονται ένας, αλλά αυτό επειδή είναι πλασματικό δεν κρατάει για πολύ…

9. Tο τεστ της έλξης – στην αληθινή αγάπη δε μετράει ιδιαίτερα η φυσική έλξη και η εξωτερική εμφάνιση, ή έχει ένα μικρό ποσοστό σε σχέση με άλλα χαρακτηριστικά του ατόμου.  Στο ερωτικό πάθος η φυσική έλξη και η εξωτερική εμφάνιση έχουν τεράστια σημασία..

10. Tο τεστ της τρυφερότητας – στην αληθινή αγάπη η τρυφερότητα χρειάζεται το χρόνο της για να ανθίσει και όταν εμφανιστεί τείνει να παραμείνει.  Στο ερωτικό πάθος, η τρυφερότητα εκδηλώνεται άμεσα, αλλά σβήνει και σύντομα..

11. Tο τεστ της σταθερότητας – η αληθινή αγάπη έχει ρίζες και διάρκεια στο χρόνο και τις αντιξοότητες.  Το ερωτικό πάθος ανάβει γρήγορα και σβήνει γρήγορα..

12. Tο τεστ της υπομονής – η αληθινή αγάπη ξέρει να περιμένει: είτε να περιμένει ώστε το άλλο άτομο να τελειώσει με κάποια υποχρέωση, είτε να έρθει κοντά αν βρίσκεται μακριά, είτε να περιμένει μέχρι το γάμο, κλπ.  Το ερωτικό πάθος είναι ανυπόμονο, θέλει να τα παρασύρει όλα, να ανατρέψει τα πάντα, ώστε εδώ και τώρα οι ερωτευμένοι να είναι μαζί.

ΠΗΓΗ

11 πράγματα που πρέπει να αφήσεις στο παρελθόν

 

Μπορεί να μην είσαι περήφανος για όλα τα πράγματα που έχεις κάνει στο παρελθόν, αλλά δεν πειράζει. Το παρελθόν δεν ανήκει στο παρόν.

Ορίστε 11 πράγματα που πρέπει να αφήσεις πίσω και να προχωρήσεις:

1. Να αφήνεις άλλους ανθρώπους να γράφουν την ιστορία της ζωής σου. – Θα μπορούσες να περάσεις ολόκληρη τη ζωή σου ανησυχώντας για το τι πιστεύουν οι άλλοι για σένα ή το τι θέλουν από εσένα, αλλά αυτό δεν θα σε πάει πολύ μακριά. Αν δεν πάρεις τον έλεγχο και κάνεις τα δικά σου σχέδια για τη ζωή, το πιθανότερο είναι να πέσεις στο σχέδιο κάποιου άλλου. Και μάντεψε τι έχουν σχεδιάσει για εσένα: όχι και πολλά πράγματα!

2. Τον φόβο του να κάνεις λάθη. – Τα λάθη του παρελθόντος θα πρέπει να σε διδάξουν να δημιουργήσεις ένα θαυμάσιο μέλλον, όχι να σε κάνουν να το φοβάσαι. Να φοβάσαι λιγότερο να βγεις από το χάος της ζωής σου. Γιατί πολλές φορές, τα μεγαλύτερα μας κατορθώματα και οι πιο όμορφες δημιουργίες μας προέρχονται από τα συναισθήματα που βιώνουμε, τα μαθήματα που παίρνουμε και τις αναποδιές που μας τυχαίνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

3. Την πεποίθηση ότι «τέλειο» σημαίνει το ίδιο πράγμα για τον καθένα. – Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν ουλές  στα πρόσωπα τους και τέλεια επιδερμίδα. Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν μακριά μαύρα μαλλιά στα 60 τους και κοντά γκρίζα μαλλιά στα 35. Οι τέλειοι άνθρωποι φορούν περούκες. Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν σεξουαλικές σχέσεις με άντρες, γυναίκες, και τα δύο φύλα ή με κανένα. Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν ύψος που δεν ξεπερνά τα 150 εκατοστά. Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν περιφέρεια που είναι άπειρη σε μέγεθος και σχήμα. Οι τέλειοι άνθρωποι έχουν δέρμα φωτεινό όσο το παγωτό βανίλια και πλούσιο όσο η σκούρα σοκολάτα. Οι τέλειοι άνθρωποι προέρχονται από κάθε γωνιά αυτού του όμορφου πλανήτη και βρίσκονται παντού – ακόμα και στον καθρέφτη. Ναι! Ακριβώς! Τέλειο είναι ο τρόπος που γεννιόμαστε. Τέλειο είναι όπως είμαστε τώρα. Το τέλειο είναι αποκλειστικά μοναδικό. Είμαστε όλοι τέλειοι ακριβώς όπως είμαστε.

4. Την αρνητική σκέψη. – Αν υπάρχει ένα πράγμα για το οποίο είμαι βέβαιος, είναι ότι η σκέψη μας μπορεί να μπει ανάμεσα σε εμάς και την ευτυχία μας. Είναι οι σκέψεις που πραγματικά μας υπαγορεύουν τον τρόπο που αισθανόμαστε, για αυτό γιατί να μην επιλέξεις σκέψεις που σε κάνουν να αισθάνεσαι καταπληκτικά; Όσο περισσότερο επαινείς και γιορτάζεις την ζωή, τόσο περισσότερα πράγματα υπάρχουν στην ζωή για να γιορτάσεις. Μπορείς να επιλέξεις να κάνεις το υπόλοιπο της ζωής σου πολύ καλύτερο.

5. Να κάνεις κάτι απλά επειδή το κάνουν οι άλλοι. – Δώσε στον εαυτό σου την άδεια να το βάζει αμέσως στα πόδια όταν κάτι του δίνει αρνητική ενέργεια. Δεν είναι ανάγκη να υπάρχει εξήγηση ή να βγάζει νόημα. Απλά εμπιστεύσου αυτό που αισθάνεσαι. Μην παίρνεις μια απόφαση βασιζόμενος αποκλειστικά στην δημοτικότητα. Απλά επειδή άλλοι άνθρωποι το κάνουν δεν σημαίνει ότι είναι και η καλύτερη επιλογή για εσένα.

6. Να μην ακολουθείς το όνειρο σου. – Μια μέρα η ζωή σου θα περάσει μπροστά από τα μάτια σου. Βεβαιώσου ότι αξίζει να την παρακολουθήσεις. Σταμάτα και σκέψου το. Σκέψου το πραγματικά. Τι είναι αυτό που πραγματικά θέλεις να κάνεις με την ζωή σου; Ποιο είναι το όνειρο σου; Ξέχνα ότι σκέφτεσαι και αναλογίσου αυτό. Τι σε συναρπάζει; Τι μοιάζει ακατόρθωτο; Να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου. Οι απαντήσεις δεν χρειάζεται να εντυπωσιάσουν κανέναν άλλο παρά εσένα.

7. Να χρονοτριβείς σχετικά με τους στόχους και τα πάθη σου. – Η διαφορά μεταξύ στο ποιος είσαι και ποιος θέλεις να γίνεις, είναι αυτό που κάνεις. Ναι, θα πονέσει. Θα χρειαστεί χρόνο. Θα χρειαστεί αφοσίωση. Θα απαιτήσει δύναμη και θέληση. Θα πρέπει να πάρεις υγιείς αποφάσεις. Θα χρειαστεί θυσίες. Θα πρέπει να σπρώξεις το μυαλό και το σώμα σου στα όρια του. Θα υπάρξουν προκλήσεις. Αλλά, σου υπόσχομαι, όταν θα φτάσεις στον στόχο σου, θα το αξίζει. Και θυμήσου, τίποτα για το οποίο έχεις πάθος δεν είναι χάσιμο χρόνου, άσχετα με το που θα σε βγάλει.

8. Την πεποίθηση ότι η αποτυχία είναι το αντίθετο της επιτυχίας. – Η αποτυχία δεν είναι το αντίθετο της επιτυχίας, είναι μέρος της επιτυχίας. Η αποτυχία γίνεται επιτυχία όταν μαθαίνουμε από αυτή. Αρκεί να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τα πράγματα. Αντί να κοιτάς αυτά που χάνεις και πόσο ακόμα έχεις μέχρι να φτάσεις εκεί που θες, επικεντρώσου στο παρόν και πόσο μακριά έχεις φτάσει μέχρι τώρα.

9. Την ένδειξη έλλειψης σεβασμού. – Μερικές φορές πρέπει να σέβεσαι τα συναισθήματα ενός άλλου ανθρώπου ακόμα και αν δε σημαίνουν τίποτα για εσένα, επειδή αυτή η χειρονομία θα μπορούσε να σημαίνει τα πάντα για αυτούς. Παίρνεις σεβασμό όταν δείχνεις σεβασμό. Έτσι, αντιμετώπισε όλους τους ανθρώπους με ευγένεια και σεβασμό, ακόμα και αυτούς που είναι αγενείς προς εσένα – όχι επειδή είναι καλοί, αλλά επειδή εσύ είσαι καλός.

10. Τους ανθρώπους που θέλουν να γίνεις κάτι άλλο. – Μερικές φορές γινόμαστε πιο δυνατοί όταν κάποιος μας ελευθερώνει και μερικές φορές γινόμαστε ακόμα πιο δυνατοί όταν αφήνουμε κάποιον να φύγει. Είναι καλύτερα να σε μισούνε για κάτι που είσαι, παρά να σε αγαπάνε για κάτι που δεν είσαι. Ποτέ μην αλλάξεις αυτό που είσαι. Να είσαι ο εαυτός σου. Οι άνθρωποι θα σε αγαπήσουν για αυτό και αν δεν το κάνουν, άσε τους να φύγουν.

11. Τους ανθρώπους που έχουν ήδη φύγει. – Δεν υπάρχουν αποτυχημένες σχέσεις, γιατί κάθε άτομο στη ζωή σου έχει ένα μάθημα να σε διδάξει. Μερικές φορές, μπορείς απλά να ξεπεράσεις τους ανθρώπους. Μην προσπαθείς να επιδιορθώσεις αυτό που δεν φτιάχνεται, απλά αποδέξου το και προχώρα παρακάτω. Όταν κάποιος σε αφήνει, είναι σημαντικό να τους απελευθερώσεις συναισθηματικά. Και να ξέρεις ότι δεν είναι το τέλος – είναι μια νέα αρχή. Απλά σημαίνει ότι ο ρόλος τους στη ζωή σου τελείωσε. Η ιστορία σου συνεχίζεται.

 ΠΗΓΗ

Ο δεκάλογος του Paulo Coelho

Το γυάλινο βάζο

Το δέντρο που έδεινε

Το κερί και το σπίρτο