Τα 13 πράγματα που δεν κάνουν οι ψυχικά δυνατοί άνθρωποι

Τι είναι αυτό που κάνει τους επιτυχημένους επιχειρηματίες «ανθεκτικούς» και δυνατούς να ανταποκρίνονται σε οτιδήποτε βρεθεί στο δρόμο τους; Πολλά άρθρα κάνουν λόγο για τα κρίσιμα χαρακτηριστικά ψυχικής αντοχής που πρέπει να διαθέτει κάποιος, όπως για παράδειγμα επιμονή, αισιοδοξία και μια αλάνθαστη ικανότητα να κάνουν μέχρι και την αποτυχία… επιτυχία. Πέρα από τη σωματική δύναμη  και την καλή κατάσταση υγείας που απαιτείται να έχει κανείς, η ψυχική και διανοητική δύναμη κρίνεται πιο σημαντικός παράγοντας, όπως αναφέρεται σε άρθρο στο περιοδικό Forbes.

Οι διανοητικά και ψυχικά δυνατοί άνθρωποι καταφέρνουν να ελέγχουν τα συναισθήματά τους, τις σκέψεις τους και τη συμπεριφορά τους με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να αποβαίνει θετικός για επίτευξη ενός στόχου στη ζωή τους. Σύμφωνα με την ψυχοθεραπεύτρια Amy Morin παρακάτω παρατίθεται μια λίστα, με μερικά πράγματα που ακολουθούν οι διανοητικά ισχυροί άνθρωποι, και τα οποία αν τα ακολουθήσετε ενδεχομένως να σας βοηθήσουν να γίνεται κι εσείς πιο… «δυνατοί».

Οι διανοητικά ισχυροί άνθρωποι…:

1. Δεν χάνουν χρόνο με το να λυπούνται τον εαυτό τους για αυτά που τους συνέβησαν, για το «πώς ήρθαν τα πράγματα», ή για το πώς τους συμπεριφέρθηκαν άλλοι. Αντίθετα, αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους και του ρόλου τους στη ζωή και αντιλαμβάνονται ότι η ζωή δεν είναι πάντοτε δίκαιη.

2. Δεν γίνονται υποχείρια άλλων. Δεν επιτρέπουν σε άλλους να πάρουν τον έλεγχο από τα χέρια τους και δεν επιτρέπουν σε κάποιον άλλο να έχει εξουσία επάνω τους. Δε θα έλεγαν για παράδειγμα την εξής φράση: «Το αφεντικό μου με κάνει να νιώθω άσχημα», κι αυτό γιατί καταλαβαίνουν ότι οι ίδιοι ελέγχουν τα συναισθήματά τους και τον τρόπο που αντιδρούν στις καταστάσεις.

3. Δεν προσπαθούν να αποφύγουν μια αλλαγή. Αντίθετα, καλωσορίζουν κάθε θετική αλλαγή και είναι πρόθυμοι και ευέλικτοι. Καταλαβαίνουν ότι η αλλαγή είναι αναπόφευκτη και πιστεύουν στις ικανότητές τους να προσαρμόζονται στις καταστάσεις.

4. Δε σπαταλούν ενέργεια σε πράγματα που δε μπορούν να ελέγξουν. Για παράδειγμα δε θα ακούσετε κάποιον «διανοητικά ισχυρό» να παραπονιέται για μια βαλίτσα που χάθηκε στο αεροδρόμιο ή για την κίνηση στους δρόμους. Αντίθετα, επικεντρώνονται σε αυτά που μπορούν να ελέγξουν στη ζωή τους. Αναγνωρίζουν ότι μερικές φορές το μόνο πράγμα που μπορούν να ελέγξουν είναι η συμπεριφορά και η στάση τους.

5. Δεν προσπαθούν να ευχαριστήσουν τους πάντες. Αναγνωρίζουν ότι δεν χρειάζεται να ευχαριστούν τους πάντες όλη την ώρα. Δεν φοβούνται να πουν όχι ή να εκφράσουν τη γνώμη τους όταν χρειάζεται. Προσπαθούν να είναι ευγενικοί και δίκαιοι, όμως δεν ασχολούνται με κάποιον ο οποίος ενοχλείται επειδή απλά δεν… «έγινε το δικό του».

6. Δε φοβούνται το ρίσκο. Δεν παίρνουν απερίσκεπτες ή ανόητες αποφάσεις, αλλά δε φοβούνται να πάρουν ρίσκο όταν έχουν υπολογίσει όλους τους πιθανούς κινδύνους. Ζυγίζουν τις καταστάσεις προτού πάρουν μια μεγάλη απόφαση και είναι πλήρως ενημερωμένοι για την πιθανότητα… «αναποδογυρίσματος».

7. Δε δίνουν δεκάρα για το παρελθόν. Δεν χάνουν χρόνο με το να σκέφτονται ή ευχόμενοι για το πώς θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά τα πράγματα. Αναγνωρίζουν το παρελθόν και προσπαθούν να μάθουν από τις εμπειρίες τους. Ζουν για το παρόν και σχεδιάζουν το μέλλον.

8. Δεν επαναλαμβάνουν τα ίδια λάθη ξανά και ξανά. Αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεων και των συμπεριφορών τους και μαθαίνουν από τα λάθη τους. Δεν τα επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά, αλλά προχωρούν μπροστά και φροντίζουν να λαμβάνουν πιο σωστές αποφάσεις στο μέλλον.

9. Δεν υποβαθμίζουν την επιτυχία των άλλων. Αναγνωρίζουν και χαίρονται με την επιτυχία των τρίτων. Δε ζηλεύουν ή νιώθουν εξαπατημένοι, όταν κάποιος άλλος τους ξεπερνά. Αντίθετα, αναγνωρίζουν ότι η επιτυχία είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς και είναι πρόθυμοι να δουλέψουν σκληρά για να απολαύσουν και το δικό τους μερίδιο σε αυτήν.

10. Δεν τα παρατάνε μετά από μια αποτυχία. Δε βλέπουν την αποτυχία ως ένα λόγο για να τα παρατήσουν. Αντίθετα, τη βλέπουν ως μια ευκαιρία για να ωριμάσουν και να βελτιωθούν. Είναι πρόθυμοι να συνεχίσουν να προσπαθούν μέχρι να το καταφέρουν.

11. Δε φοβούνται τις στιγμές που είναι μόνοι. Μπορούν να αντέξουν να είναι μόνοι και δε φοβούνται τον «ήχο» της ησυχίας. Δε φοβούνται να μείνουν μόνοι με τις σκέψεις τους και χρησιμοποιούν το χρόνο αυτό για να γίνουν ακόμη πιο παραγωγικοί. Απολαμβάνουν την παρέα του… εαυτού τους και δεν εξαρτώνται από άλλους για συντροφιά και διασκέδαση όλη την ώρα, αλλά τους αρέσει και όταν είναι μόνοι τους.

12. Δε νιώθουν ότι ο κόσμος τους χρωστά κάτι. Δεν αισθάνονται ότι δικαιούνται πράγματα στη ζωή «έτσι απλά». Αναζητούν τις ευκαιρίες που υπάρχουν, βασιζόμενοι στα χαρίσματα και τις ικανότητές τους.

13. Δεν περιμένουν άμεσα αποτελέσματα. Αφιερώνουν όσο χρόνο χρειάζεται και αναγνωρίζουν ότι η πραγματική αλλαγή χρειάζεται χρόνο για να… πετύχει.

Παιδική αθωότητα

Πως αποφασίζεις ποια θα παντρευτείς?

Πρέπει να είναι κάποια που της αρέσει ότι και σ' εσένα. Αν σου αρέσει το ποδόσφαιρο, θα πρέπει να αρέσει και σε εκείνη και να σου φέρνει πατατάκια και κόκακόλα όταν βλέπεις έναν αγώνα.
Γιάννης, 10 ετών

Σε ποια ηλικία πρέπει να παντρεύεται κανείς?
Στα 23, γιατί μέχρι τότε θα έχουν περάσει πολλά χρόνια και θα ξέρεις καλά το αγόρι που θα παντρευτείς.
Σοφία, 9 ετών

Πως καταλαβαίνεις ότι ένας άντρας και μια γυναίκα είναι παντρεμένοι?
Το καταλαβαίνεις όταν στην παιδική χαρά μαλώνουν και οι δύο το ίδιο παιδί. Άρα είναι δικό τους, άρα είναι παντρεμένοι.
Λευτέρης 7 ετών

Τι κοινά έχουν ο μπαμπάς και η μαμά σου?
Και οι δύο δεν θέλουν να μου κάνουν αδερφάκι γιατί μ' εμένα, μου λένε, είναι σαν έχουν 3 παιδιά.
Νικόλας, 6 ετών

Τι κάνουν οι άνθρωποι όταν βγαίνουν ραντεβού?
Λένε διάφορα ψέματα ο ένας στον άλλο και αν τα πιστέψουν, βγαίνουν ξανά ραντεβού την επόμενη μέρα.
Θανάσης, 10 ετών

Πότε επιτρέπεται να φιλήσεις κάποιον?  
Όταν είναι πολύ πλούσιος.
Νεφέλη, 7 ετών
 
Πότε επιτρέπεται να φιλήσεις κάποιον?
Όταν γίνει 18 χρόνων, γιατί αλλιώς θα πας φυλακή.
 Μιχάλης, 7 ετών
 
Πότε επιτρέπεται να φιλήσεις κάποιον?
Δεν ξέρω, αλλά αν φιλήσεις κάποια πρέπει να την παντρευτείς και να κάνετε παιδιά μετά.
Πάνος, 6 ετών

Είναι καλύτερα να είσαι ελεύθερος ή παντρεμένος? 
Για τα κορίτσια είναι καλύτερα να μην είναι παντρεμένα, για τα αγόρια όμως είναι απαραίτητο γιατί χρειάζονται κάποιον να τους βοηθάει να πλένονται και να ντύνονται.
Λίνα, 9 ετών
 
Πως μπορεί ένας γάμος να πετύχει? 
Αν λες στη γυναίκα σου συνέχεια πόσο όμορφη είναι κι ας μοιάζει με τον Οβελίξ.
Θωμάς, 9 ετών

Πώς να δούμε την καινούρια χρονιά με νέα ματιά

Φαντάζομαι έχετε διαβάσει πολλές ευχές για τη νέα χρονιά... Oι δικές μου δεν είναι ευχές αλλά 5 'ταξίδια' που μπορούμε να κάνουμε όχι μόνο για φέτος αλλά για κάθε χρονιά για να δούμε με νέα ματιά τη ζωή.
1. Να μάθουμε να εκτιμούμε και να ζούμε πραγματικά τις 'μικρές' και απλές στιγμές χωρίς να ψάχνουμε συνεχώς το κάτι άλλο... γιατί ίσως αργότερα συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές τελικά ήταν οι πιο 'μεγάλες' μας στιγμές.
2. Να κρατάμε κοντά μας ανθρώπους που πραγματικά μας αγαπάνε και μας εκτιμούν για αυτό που είμαστε και όχι για αυτά που έχουμε.. που μας δίνουν το χέρι να σηκωθούμε από τις τρικλοποδιές, μας βοηθάνε να μαθαίνουμε από τα λάθη μας και να γινόμαστε καλύτεροι. Είναι ωραίο να θυμόμαστε να εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας και την αγάπη μας σε αυτούς τους ανθρώπους με το δικό μας τρόπο. Συνηθίζω να λέω ότι νιώθω ευγνώμων για όλους αυτούς που με στήριξαν, με στηρίζουν και με βοηθάνε να γίνω καλύτερη καθώς και για τους άλλους που με τη συμπεριφορά τους μου έδειξαν πως δεν θέλω να είμαι.
3. Να λέμε ένα ευχαριστώ [νιώθουμε ευγνωμοσύνη] και να επιβραβεύουμε τον εαυτό μας για όσα έχουμε αποκτήσει, έχουμε κάνει, έχουμε ζήσει και ζούμε. Σε αυτό θα μας βοηθήσει να καταγράψουμε σε ένα χαρτί όσα έχουμε καταφέρει τη χρονιά που πέρασε [ακόμη και τα πιο απλά] και στη συνέχεια μπορούμε να λέμε στον εαυτό μας για παράδειγμα «είμαι περήφανος/η για αυτό που ..». Θα δούμε ότι έχουμε καταφέρει περισσότερα από όσα φανταζόμαστε.
4. Να σταματάμε να γκρινιάζουμε για όλα τα στραβά, τους περίεργους/προβληματικούς ερωτικούς συντρόφους που πετυχαίνουμε ή τους φίλους που μας εκμεταλλεύονται .. εμείς είμαστε όχι μόνο που επιλέγουμε να τους βάλουμε στη ζωή μας αλλά και να τους κρατήσουμε. Οι σκέψεις για το παρελθόν ή η ανησυχία για το μέλλον υπονομεύουν το παρόν. Ευκαιρία να διεκδικήσουμε πιο λειτουργικές/ποιοτικές ανθρώπινες σχέσεις και καταστάσεις ζώντας στο τώρα.
5. Να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε καθώς επηρεάζει τον τρόπο που νιώθουμε και που συμπεριφερόμαστε. Όπως αναφέρουμε και στον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό [NLP] «Το πραγματικό ταξίδι των ανακαλύψεων δεν είναι όταν ψάχνουμε καινούρια τοπία αλλά όταν έχουμε καινούρια ματιά». Για να γίνει κάτι τέτοιο μπορούμε να σημειώσουμε σε χαρτί [σαν ημερολόγιο] τον τρόπο που αντιδράμε ή που συμπεριφερόμαστε στον εαυτό μας σχετικά με γεγονότα που μας επηρέασαν αρνητικά και πως σκεφτήκαμε. Αυτές ακριβώς τις σκέψεις, που ονομάζουμε δυσλειτουργικές όπως, «όλα τα στραβά σε μένα», «δεν αξίζω τίποτα», «δεν θα τα καταφέρω» χρειάζεται να αντικαταστήσουμε με πιο λειτουργικές όπως, «μπορώ», «θα τα καταφέρω», «αξίζω».

Ας θυμόμαστε κάτι που αναφέρω συχνά...

Αλλάζοντας τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αλλάζουμε τη ζωή μας!

Ευφροσύνη Μήτσιου

10 συμβουλές για να ξεκλειδώσεις τη δημιουργικότητά σου

«Δεν χρειάζεται να είσαι ιδιοφυΐα, το μόνο που χρειάζεται είναι να είσαι ο εαυτός σου». Αυτό είναι το μήνυμα του Austin Kleon, ενός νεαρού συγγραφέα και καλλιτέχνη που γνωρίζει πως η δημιουργικότητα είναι παντού, η δημιουργικότητα είναι για όλους.

Eνα μανιφέστο για την ψηφιακή εποχή το «Κλέψε σαν καλλιτέχνης», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books, είναι ένας οδηγός του οποίου το θετικό μήνυμα, οι εικονογραφήσεις, οι ασκήσεις και τα παραδείγματα θα φέρουν τους αναγνώστες σε επαφή με τη δημιουργική τους πλευρά.

Μεταξύ άλλων συμβουλών στο βιβλίο διαβάζουμε: Τίποτα δεν είναι πρωτότυπο, γι' αυτό αγάπησε τις επιρροές σου, γίνε καλύτερος παρατηρώντας τις δουλειές άλλων, συνέθεσε διαφορετικά στοιχεία και φαντάσου το δικό σου μονοπάτι.

Ακολούθησε τα ενδιαφέροντά σου όπου κι αν σε πηγαίνουν -αυτό που ονομάζεις σήμερα χόμπι, μια μέρα μπορεί να γίνει η δουλειά της ζωής σου. Ξέχνα το παλιό κλισέ που λέει «γράφε για ότι γνωρίζεις καλά»: Αντί γι' αυτό, γράψε το βιβλίο που θέλεις να διαβάσεις, φτιάξε την ταινία που θέλεις να δεις.

Τέλος, ρίσκαρε να είσαι βαρετός στην καθημερινότητά σου, ώστε να μπορείς να είσαι τολμηρός στο πνεύμα και στη δουλειά σου.

Ο Austin Kleon είναι συγγραφέας και καλλιτέχνης. Είναι ο δημιουργός της αφαιρετικής ποιητικής συλλογής Newspaper Blackout και η δουλειά του έχει παρουσιαστεί στην αμερικανική τηλεόραση, τη Wall Street Journal και το site για εικαστικά 200Χ200.com.

Ζει στο Ωστιν του Τέξας και online στο austinkleon.com. Το «Κλέψε σαν καλλιτέχνης» κυκλοφορεί σε 19 χώρες.

Ο ίδιος σημειώνει: Όλες οι συμβουλές είναι αυτοβιογραφικές. Μια απ' τις θεωρίες μου είναι πως όταν οι άνθρωποι σου προσφέρουν συμβουλές, στην ουσία απλώς μιλάνε για τον εαυτό τους στο παρελθόν.

Σε αυτό το βιβλίο, εγώ, μιλάω σε μια παλιότερη εκδοχή του εαυτού μου. Αυτά είναι τα πράγματα που έμαθα σε μια δεκαετία προσπαθώντας να βρω με ποιον τρόπο θα κάνω τέχνη.

Συνέβη κάτι αστείο όταν άρχισα να τα μοιράζομαι με άλλους ανθρώπους. Συνειδητοποίησα ότι δεν χρησιμεύουν μόνο σε καλλιτέχνες. Είναι χρήσιμα σε όλους. Αυτές οι ιδέες μπορούν να εφαρμοστούν από οποιονδήποτε προσπαθεί να βάλει λίγη δημιουργικότητα στη ζωή και τη δουλειά του. (Αυτό θα 'πρεπε κανονικά να μας αφορά όλους.)

Με άλλα λόγια: Αυτό το βιβλίο είναι για σένα. Όποιος κι αν είσαι, ότι κι αν κάνεις. Ας αρχίσουμε.

Παίρνοντας μια γεύση από την προσέγγιση του Kleon, ας δούμε έναν δεκάλογο για το πώς ξεκλειδώνεις τη δημιουργικότητά σου:

1. Κλέψε σαν καλλιτέχνης

2. Μην περιμένεις να βρεις τον εαυτό σου για να ξεκινήσεις
3. Γράψε το βιβλίο που θέλεις να διαβάσεις
4. Χρησιμοποίησε τα χέρια σου
5. Είναι σημαντικά τα προσωπικά πρότζεκτ και τα χόμπι σου
6. Το μυστικό: Κάνε καλή δουλεία και μοιράσου τη με τον κόσμο
7. Η γεωγραφία δεν παίζει πια κανένα ρόλο
8. Να είσαι καλός (Ο κόσμος είναι μικρός)
9. Αφέσου να βαρεθείς (Μόνο έτσι γίνεται η δουλειά)

10. Δημιουργικότητα σημαίνει αφαίρεση 

Οι αδερφοφάδες

«Σ' ένα μικρό πεντακάθαρο ρυάκι είδε ένα γέρο να σκύβει και να βλέπει, βαθιά αφοσιωμένος, το νερό να τρέχει. Ζύγωσε, έσκυψε να δει τι να θωρούσε με τόση προσοχή ο γερός, δεν είδε τίποτα, μονάχα το νερό να τρέχει.

- Τι βλέπεις, παππού; ρώτησε παραξενεμένος. Σήκωσε ο γέρος το κεφάλι, χαμογέλασε θλιμμένος:
- Τη ζωή μου που τρέχει και χάνεται, παιδί μου, αποκρίθηκε, τη ζωή μου που τρέχει και χάνεται…
- Μη θλίβεσαι, παππού, ξέρει αυτή που πάει, κατά τη θάλασσα, όλες οι ζωές του κόσμου κατακεί πάνε, παππούλη.

Ο γέρος αναστέναξε:

- Ναι, παιδί μου, είπε, και γι' αυτό η θάλασσα είναι αρμυρή, είναι από τα δάκρυα.

Έσκυψε πάλι στο νερό που έτρεχε και χάνονταν και πια δε μεταμίλησε.»

                                                             Νίκος Καζαντζάκης

Κάποιος σ'αγαπάει

Ο συγγραφέας Λέο Μπουσκάλια διηγιόταν μια φορά πως είχε πάρει μέρος ως κριτής σ΄έναν διαγωνισμό. Σκοπός του διαγωνισμού ήταν να βρεθεί το παιδί που νοιαζόταν πιο πολύ για τους γύρω του. Νικητής αναδείχθηκε ένα 4χρονο αγόρι, γείτονας του οποίου ήταν ένα ηλικιωμένος που πρόσφατα είχε χάσει τη γυναίκα του. Όταν είδε τον άνδρα να κλαίει, το αγόρι τον πλησίασε, ανέβηκε στα γόνατά του κι έκατσε εκεί. H μητέρα του το ρώτησε τι είπε στον ηλικιωμένο. Κι εκείνο απάντησε: «Τίποτα, απλά τον βοήθησα να κλάψει»…

H αγάπη μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους. Και αυτούς τους τρόπους διερεύνησε μια ομάδα ψυχολόγων που απηύθυναν σε παιδιά ηλικίας 4 έως 8 ετών το ερώτημα: «Τι σημαίνει αγάπη;»

«Όταν η γιαγιά μου έπαθε αρθρίτιδα», διηγήθηκε ένα  οχτάχρονο κοριτσάκι, «δεν μπορούσε πια να σκύψει και να βάψει τα νύχια της. Έτσι ο παππούς μου τις τα βάφει ακόμα και όταν τα δικά του χέρια υποφέρουν από αρθρίτιδα. Αυτό είναι αγάπη». «Στη διάρκεια του ρεσιτάλ πιάνου, ήμουν στη σκηνή και φοβόμουν. Κοίταξα τους ανθρώπους που με παρακολουθούσαν και είδα τον μπαμπά μου να με χαιρετάει και να χαμογελάει. Δεν φοβόμουν πια», διηγείται μια συνομήλικη της.

«Αγάπη είναι όταν το σκυλάκι που μου κάνει χαρούλες, παρ' ότι το έχω αφήσει μόνο του όλη μέρα» λέει η 5χρονη Άννα. «H αγάπη είναι αυτό που βρίσκεται μαζί σου στο δωμάτιο τα Χριστούγεννα εάν σταματήσεις ν' ανοίγεις δώρα και ακούσεις…», προσθέτει ένας συμμαθητής της. Και ένας τρίτος: «Αγάπη είναι όταν η μαμά δίνει στον μπαμπά το καλύτερο κομμάτι κοτόπουλου».

«Όταν κάποιος σε αγαπάει», παρατηρεί με εκπληκτική ευστοχία ένα 7χρονο αγόρι, «ο τρόπος που λέει το όνομά σου είναι διαφορετικός. Εκείνη τη στιγμή ξέρεις ότι το όνομά σου είναι ασφαλές στο στόμα του…».

Οι παιδικές φιλίες

Η παιδική φιλία είναι μία στενή και έντονη συναισθηματική σχέση που νιώθει ένα παιδί προς ένα ή περισσότερα παιδιά. Η σχέση αυτή είναι πολύ σημαντική για το παιδί, γιατί με τους φίλους του μοιράζεται πολλές στιγμές της καθημερινής του ζωής στο σχολείο και στη γειτονιά και ανταλλάσσει μαζί τους απόψεις για τους στόχους, τα ενδιαφέροντα και τα προβλήματα που τα απασχολούν.
Κατά πρώτο χρόνο της ζωής ενός βρέφους υπάρχει ελάχιστη αλληλεπίδραση με τα άλλα βρέφη. Η κοινωνική του ανταπόκριση, σε αυτό το στάδιο της ανάπτυξης κατευθύνεται κυρίως προς τους ενηλίκους και προς τα μεγαλύτερα αδέλφια του. Στην ηλικία περίπου των επτά μηνών, το μωρό παίζει μόνο του, αγνοώντας τα άλλα παιδιά, ενώ στην ηλικία των έντεκα μηνών ενδιαφέρεται περισσότερο για τα παιχνίδια του και λιγότερο για τα παιδιά που παίζουν μαζί του. Το ενδιαφέρον του βρέφους αρχίζει να στρέφεται προς τα άλλα παιδιά περίπου στην ηλικία των δεκαπέντε μηνών ενώ στο δεύτερο χρόνο της ζωής του το παιδί αρχίζει να τροποποιεί τη συμπεριφορά του και να προσαρμόζεται με τις δραστηριότητες των άλλων παιδιών, άρα να αλληλεπιδρά κοινωνικά.
Οι φιλικές επαφές των παιδιών, στην προσχολική ηλικία, αυξάνονται ραγδαία μεταξύ του δεύτερου και του πέμπτου χρόνου της ζωής τους. Τα νήπια δημιουργούν τις πρώτες τους φιλικές σχέσεις, κατά κανόνα, με άτομα του ίδιου φύλου και η κοινωνική τους αλληλεπίδραση είναι περισσότερο φιλική και συνεργατική παρά ανταγωνιστική και εχθρική. Μετά τον πέμπτο χρόνο της ζωής τους, οι φιλικές σχέσεις παίρνουν τη μορφή στενής προσκόλλησης προς συγκεκριμένα παιδιά ενώ οι συνομήλικοι και οι στενοί φίλοι ασκούν σημαντικές κοινωνικές επιδράσεις στο παιδί. Τα πιο πολλά παιδιά, στην ηλικία περίπου των επτά ετών, διαλέγουν ως συμπαίκτες τους στα παιχνίδια τόσο τα κορίτσια όσο και τα αγόρια. Μετά, όμως, τον όγδοο χρόνο οι επαφές με τα άτομα του αντίθετου φύλου μειώνονται σημαντικά μέχρι την ηλικία περίπου των δώδεκα ετών.
Στην αρχή οι παιδικές φιλίες αλλάζουν συχνά και είναι περιορισμένης διάρκειας. Με την πάροδο της ηλικίας, όμως, γίνονται σταθερότερες γιατί παγιώνονται τα κοινά ενδιαφέροντα των παιδιών. Πάντως, ακόμα και στις λεγόμενες ευκαιριακές φιλίες, οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των παιδικών φίλων είναι ιδιαίτερα έντονες και ξεχωριστές.
Βασικό κριτήριο επιλογής των πρώτων παιδικών φίλων είναι η τοπική εγγύτητα, δηλαδή όταν τα παιδιά μένουν στην ίδια γειτονία ή πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο. Τα παιδιά που ζουν σε απομονωμένες και αραιοκατοικημένες περιοχές, κατά κανόνα, δυσκολεύονται στην απόκτηση φίλων αφού το πεδίο των επιλογών είναι πολύ περιορισμένο. Αργότερα η ευκαιριακή φιλία λόγω τοπικής εγγύτητας παύει να υφίσταται και το παιδί ωριμάζοντας αποκτά φιλίες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια. Τα παιδιά της σχολικής ηλικίας επιλέγουν κυρίως για φίλους άτομα με υψηλή δημοτικότητα που έχουν φιλική και χαρούμενη διάθεση.
Οι φιλικές σχέσεις των παιδιών στηρίζονται κυρίως στην έννοια της ισοτιμίας και της ομοιότητας. Δύο στενοί φίλοι μπορεί να μην έχουν ίδιες γνωστικές, μαθησιακές και κοινωνικές δεξιότητες ( δηλαδή ίδια επίδοση στα σχολικά μαθήματα, κοινά ταλέντα) έχουν όμως ίδιες αξίες και κοινές αντιλήψεις, φιλοδοξίες σκοπούς και στόχους.
Επίσης, υπάρχουν φιλίες μεταξύ παιδιών τα οποία έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, που όμως αλληλοσυμπληρώνονται. Για παράδειγμα, ένα αυταρχικό παιδί μπορεί να δημιουργήσει μία φιλική σχέση με ένα άλλο παιδί που είναι κυρίως υποτακτικό. Πάντως, μία φιλία για να είναι βιώσιμη πρέπει να ικανοποιεί αμοιβαία και τα δύο μέρη. Αν ένα μέλος δεν αντλεί ικανοποίηση και αισθάνεται δυσαρεστημένο από τη φιλική σχέση, τότε η φιλία είναι καταδικασμένη. Σταθερότερες είναι οι φιλικές σχέσεις που έχουν ευελιξία στους ρόλους, που στηρίζονται στην ελεύθερη προσωπική έκφραση και που δεν υφίσταται ανταγωνισμός μεταξύ των παιδιών.

Ορισμένα, όμως, παιδιά δεν καταφέρνουν να αναπτύξουν φιλίες με τους συνομηλίκους τους. Αυτό συμβαίνει για τους εξής λόγους:
α) το παιδί με την συμπεριφορά του προκαλεί την απορριπτική στάση των άλλων παιδιών\
β) το παιδί ζητάει μόνο την συντροφιά των ενηλίκων
γ) το παιδί δεν έχει κοινά ενδιαφέροντα με τα άλλα παιδιά
δ) το παιδί είναι υπερβολικά εσωστρεφές και απομονωμένο

Ένα τέτοιο παιδί πιθανότατα να αντιμετωπίσει αργότερα τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή του σοβαρή ψυχοκοινωνική ανεπάρκεια.
Οι παιδικές φιλίες δίνουν την ευκαιρία στο παιδί να νιώσει ελεύθερο και να μοιραστεί τις σκέψεις και τα συναισθήματά του για πρώτη φορά με τους φίλους του. Αν το παιδί δεν αποκτήσει φίλους, θα παρουσιάσει δυσκολίες αργότερα όταν θα χρειαστεί να έχει μία στενή σχέση με το άλλο φύλο, μια σχέση περισσότερο πολύπλοκη και απαιτητική. Άρα το παιδί που δεν θα μπορέσει να δημιουργήσει στενές διαπροσωπικές σχέσεις και να έχει φιλίες, πιθανώς να ζήσει και τις επόμενες φάσεις της ζωής του στη μοναξιά και στη συναισθηματική αποξένωση

Συνειδητοποίηση

Αυτή η ιστορία είναι εμπνευσμένη από ένα ποίημα ενός μοναχού από το Θιβέτ, του Ριμποτσέ, που εγώ το ξαναέγραψα σύμφωνα με το δικό μου τρόπο αφήγησης, για να τονίσω κάποια παραπανίσια χαρακτηριστικά που έχουμε εμείς οι άνθρωποι.

Σηκώνομαι το πρωί. Βγαίνω από το σπίτι μου. Υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο. Δεν τη βλέπω και πέφτω μέσα.

Την επόμενη μέρα βγαίνω από το σπίτι μου, ξεχνάω ότι υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο και ξαναπέφτω μέσα. Την τρίτη μέρα βγαίνω απ΄το σπίτι μου προσπαθώντας να θυμηθώ ότι υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο. Ωστόσο,δεν το θυμάμαι και πέφτω μέσα.

Την τέταρτη μέρα βγαίνω απ΄ το σπίτι μου προσπαθώντας να θυμηθώ την τρύπα στο πεζοδρόμιο. Τη θυμάμαι και,παρόλα αυτά,δεν τη βλέπω και πέφτω μέσα.

Την πέμπτη μέρα βγαίνω απ΄ το σπίτι μου. Θυμάμαι ότι πρέπει να έχω στο νου μου την τρύπα στο πεζοδρόμιο και περπατάω κοιτάζοντας κάτω. Την βλέπω και, παρόλο που τη βλέπω, πέφτω μέσα.

Την έκτη μέρα βγαίνω απ΄ το σπίτι μου. Θυμάμαι την τρύπα στο πεζοδρόμιο. Πηγαίνω ψάχνοντάς την με τα μάτια μου. Την βλέπω,προσπαθώ να πηδήξω από πάνω,αλλά πέφτω μέσα.

Την έβδομη μέρα βγαίνω απ΄το σπίτι μου. Βλέπω την τρύπα. Παίρνω φόρα,πηδάω,φτάνω με την άκρη των ποδιών μου ως την άλλη μεριά,αλλά όχι αρκετά μακριά και πέφτω μέσα.

Την όγδοη μέρα, βγαίνω απ΄ το σπίτι μου, βλέπω την τρύπα, παίρνω φόρα, πηδάω, φτάνω στην άλλη άκρη! Αισθάνομαι τόσο υπερήφανος που τα κατάφερα που χοροπηδάω από τη χαρά μου…Και, έτσι όπως χοροπηδάω,ξαναπέφτω μέσα.

Την ένατη μερα, βγαίνω απ΄ το σπίτι μου, βλέπω την τρύπα, παίρνω φόρα, πηδάω και συνεχίζω το δρόμο μου.

Τη δέκατη μέρα, σήμερα μόλις, συνειδητοποιώ ότι είναι πιο βολικό να περπατάω…στο απέναντι πεζοδρόμιο.

       Χόρχε Μπουκάι

Η Σημασία των αλλαγών

• 
  

  Ο αετός είναι ο μακροβιότερος από τα αρπακτικά πτηνά. Μπορεί να ζήσει μέχρι 70 χρόνια, αλλά για να φθάσει σε αυτή την ηλικία πρέπει να πάρει μια σκληρή απόφαση. Στα 40 του, τα μακριά και ευέλικτα νύχια του δεν μπορούν πλέον να αρπάξουν τη λεία του για να τραφεί. Το μακρύ και κοφτερό ράμφος του γίνεται πολύ κυρτό. Τα υπερήλικα και βαριά φτερά του, που οφείλονται στα πυκνά του πούπουλα, κολλάνε στο στήθος του και τον δυσκολεύουν στο πέταγμα. Του μένουν, λοιπόν, δύο επιλογές: Να πεθάνει ή να περάσει μια επώδυνη διαδικασία αλλαγής που διαρκεί 150 ημέρες. Η διαδικασία απαιτεί να πετάξει στην κορυφή ενός βουνού και να παραμείνει στη φωλιά του. Εκεί ο αετός χτυπάει το ράμφος του σε ένα βράχο μέχρι να το αποκόψει. Αφού το αποκόψει, ο αετός θα περιμένει να φυτρώσει καινούργιο και έπειτα θα αποκόψει τα νύχια του. Αφού φυτρώσουν τα καινούργια του νύχια, ο αετός αρχίζει να μαδάει τα γερασμένα του φτερά. Μετά από πέντε μήνες, ο αετός πραγματοποιεί τη διάσημη πτήση της αναγέννησής του και ζει ακόμη 30 χρόνια. Γιατί χρειάζεται η αλλαγή; Πολλές φορές για να επιβιώσουμε πρέπει να ξεκινήσουμε μια διαδικασία αλλαγής. Μερικές φορές έχουμε ανάγκη να απαλλαγούμε από παλιές αναμνήσεις, συνήθειες και ξεπερασμένες παραδόσεις. Μόνο αν απαλλαγούμε από παλιά φορτία, μπορούμε να εκμεταλευτούμε το παρόν.

Στόχοι και Πορεία

Υπάρχει διαφορά μεταξύ των λέξεων : στόχος και πορεία και ο καλύτερος τρόπος για να την αναλύσουμε είναι μέσω της παρακάτω ιστορίας:

Πάει κάποιος μια μέρα στη θάλασσα για να κάνει μια βόλτα με το ιστιοφόρο του και, ξαφνικά, ξεσπά μια δυνατή καταιγίδα και παρασύρει ανεξέλεγκτα το σκάφος του στ’ ανοιχτά. Μες την καταιγίδα, ο άνθρωπος δεν βλέπει προς τα που πάει το ιστιοφόρο. Με κίνδυνο να γλυστρήσει και να πέσει από το κατάστρωμα, ρίχνει την άγκυρα για να μη συνεχίσει να τον παρασύρει ο άνεμος, και καταφεύγει στην καμπίνα του μέχρι να κοπάσει λίγο η καταιγίδα. Όταν πέφτει ο αέρας, βγαίνει ο άντρας από το καταφύγιό του και επιθεωρεί το σκάφος από την πρύμνη ως την πλώρη. Το εξετάζει σπιθαμή προς σπιθαμή, και με χαρά διαπιστώνει ότι το σκάφος είναι ανέπαφο. Η μηχανή δουλεύει μια χαρά, το κύτος δεν έχει υποστεί την παραμικρή ζημιά, τα πανιά είναι άθικτα, το πόσιμο νερό δεν έχει χυθεί και το τιμόνι λειτουργεί σαν καινούργιο.

Ο ιστιοπλόος χαμογελά και σηκώνει το βλέμμα του με την πρόθεση να ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής προς το λιμάνι. Κοιτάζει ψηλά ένα γύρω προς όλες τις κατευθύνσεις, αλλά παντού βλέπει μόνο θάλασσα. Συνειδητοποιεί πως η θύελλα τον έχει παρασύρει μακριά από την ακτή κι έχει χαθεί. Αρχίζει ν΄απελπίζεται και να αγχώνεται.

Όπως συμβαίνει σε κάποιους ανθρώπους σε στιγμές υπερβολικά δυσάρεστες, ο άντρας αρχίζει να κλαίει και να παραπονιέται φωναχτά:

“Είμαι χαμένος, είμαι χαμένος…τι θ΄απογίνω…”

Και ενθυμούμενος ότι είναι ένας άνθρωπος με θρησκευτική παιδεία – όπως συμβαίνει μερικές φορές, δυστυχώς μόνο σε τέτοιες στιγμές – , λέει:

“Θεέ μου, είμαι χαμένος, βοήθησέ με Θεέ μου, είμαι χαμένος…”

Αν και μπορεί να φανεί ψέμα, γίνεται ένα θαύμα σ΄αυτή την ιστορία : ανοίγει ο ουρανός, εμφανίζεται ένας διάφανος κύκλος ανάμεσα στα σύννεφα, περνάει μια ακτίνα ήλιου, όπως στις ταινίες, και ακούγεται μια βαθιά φωνή (του Θεού;) που λέει:

“Τι σου συμβαίνει;”

Μπροστά στο θαύμα ο άντρας γονατίζει και παρακαλεί:

“Είμαι χαμένος, δεν ξέρω που βρίσκομαι, είμαι χαμένος, φώτισέ με, Κύριε. Πες μου που βρίσκομαι…Κύριε; Που βρίσκομαι;”

Εκείνη τη στιγμή η φωνή, απαντώντας στην απελπισμένη παράκληση, λέει:

“Βρίσκεσαι σε γεωγραφικό πλάτος 38 μοίρες νότια, γεωγραφικό μήκος 29 μοίρες δυτικά” κι αμέσως κλείνει ο ουρανός.

“Ευχαριστώ, ευχαριστώ…” λέει ο άντρας.

Μόλις όμως περνάει η πρώτη χαρά, το σκέφτεται λιγάκι και ξαναρχίζει να κλαίγεται ανήσυχος:

“Είμαι χαμένος, είμαι χαμένος…”

Συνειδητοποιεί ότι, ακόμα κι αν ξέρει που βρίσκεται, πάλι χαμένος είναι. Γιατί το να ξέρεις που βρίσκεσαι, δεν σου λέει τίποτα για να πάψεις να είσαι χαμένος.

Ο ουρανός ανοίγει ακόμη μια φορά:

“Μα, τι σου συμβαίνει επιτέλους;”

“Να, στην πραγματικότητα δεν με εξυπηρετεί σε τίποτα να ξέρω που βρίσκομαι… Αυτό που θέλω να ξέρω είναι που πάω. Σε τι ωφελεί να ξέρω που βρίσκομαι αν δεν ξέρω που πάω; Αυτό που με κάνει να είμαι χαμένος είναι ότι δεν ξέρω που πάω.”

“Ωραία”, λέει η φωνή, “πας στο Μπουένος Αιρες” και αρχίζει πάλι να κλείνει ο ουρανός.

Τότε, πιο γρήγορα τώρα πριν προλάβει να κλείσει τελείως ο ουρανός, λέει ο άντρας:

“Είμαι χαμένος, Θεέ μου, είμαι χαμένος και απελπισμένος…!”

Ανοίγει ο ουρανός για τρίτη φορά:

“Τι τρέχει πάλι;”

“Να…εγώ, ξέροντας που βρίσκομαι, και ξέροντας που πάω, συνεχίζω να είμαι χαμένος όπως και πριν, γιατί στην πραγματικότητα δεν ξέρω καν που βρίσκεται το μέρος όπου πάω!”

Η φωνή απαντάει:

“Το Μπουένος Άϊρες είναι 38 μοίρες….”

“Όχι, όχι, όχι!” αναφωνεί ο άντρας. “Είμαι χαμένος, είμαι χαμένος…Ξέρεις ποιό είναι το πρόβλημα; Συνειδητοποιώ ότι δεν φτάνει να ξέρω που βρίσκομαι και που πάω. Χρειάζεται να ξέρω ποιος είναι ο δρόμος για να φτάσω εκεί. Χρειάζομαι τον δρόμο”

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, πέφτει από τον ουρανό μια περγαμηνή δεμένη με μια κορδέλα.

Την ανοίγει ο άντρας και βλέπει έναν ναυτικό χάρτη. Επάνω αριστερά αναβοσβήνει ένα κόκκινο σημείο και από κάτω λέει:

“Βρίσκεστε εδώ.”

Και κάτω δεξιά, ένα γαλάζιο σημείο γράφει:

“Μπουένος Άϊρες “.

Με χρώμα φούξια φωσφορίζον, ο χάρτης δείχνει μια πορεία με πολλές ενδείξεις:

δίνη

ύφαλος

βράχια…

και φυσικά, σημειώνει την πλεύση που πρέπει να ακολουθήσει ο ήρωάς μας για να φτάσει στον προορισμό του.

Επιτέλους, ο άντρας είναι ευχαριστημένος. Γονατίζει, κάνει το σταυρό του και λέει:

“Σ’ ευχαριστώ Θεέ μου…”

Ο άπειρος και άτυχος ήρωάς μας

Κοιτάζει τον χάρτη…

Βάζει μπροστά τη μηχανή…

Σηκώνει τα πανιά…

Κοιτάζει ολόγυρα…

Και λέει:

“Είμαι χαμένος, είμαι χαμένος!”

Ασφαλώς.

Ο κακομοίρης, συνεχίζει να είναι χαμένος.

Όπου κι αν κοιτάξει, παντού υπάρχει μόνο νερό, κι όλες μαζί οι πληροφορίες που έχει δεν του χρησιμεύουν σε τίποτα, αφού δεν ξέρει από που ν΄αρχίσει το ταξίδι.

Σ΄αυτήν την ιστορία ο άντρας βλέπει που βρίσκεται, ξέρει ποιος είναι ο προορισμός του, γνωρίζει τον δρόμο που συνδέει το σημείο που βρίσκεται με το μέρος που πηγαίνει, κι εντούτοις, κάτι του λείπει για να πάψει να είναι χαμένος.

Τι είναι αυτό που του λείπει;

Να ξέρει προς τα που πάει.

Τι θα έκανε ο κυβερνήτης ενός πλοίου για να καθορίσει την πορεία του;

Θα κοίταζε μια πυξίδα. Γιατί μόνο μια πυξίδα μπορεί να του δώσει αυτή την πληροφορία.

Τώρα που ξέρει που βρίσκεται, ξέρει που πάει κι έχει και τον χάρτη που τον κατευθύνει, τώρα, του λείπει η πυξίδα. Γιατί αν δεν έχει πυξίδα, με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να ξέρει προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί.

Άλλο πράγμα η πορεία και άλλο ο στόχος, ο προορισμός.

Ο στόχος είναι το σημείο άφιξης, ο δρόμος είναι το πως θα φτάσεις. Η πορεία είναι η γραμμή, η κατεύθυνση.

Η κατεύθυνση είναι απαραίτητη, έστω κι αν το μόνο που μπορεί να σου προσφέρει είναι να ξέρεις που πέφτει ο βορράς.

Αν καταλαβαίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ πορείας και στόχου, αρχίζει να ξεκαθαρίζει πολλά πράγματα.

Ευτυχία είναι, η ικανοποίηση να ξέρεις ότι είσαι στον σωστό δρόμο.

Ευτυχία είναι η εσωτερική ηρεμία που νοιώθει αυτός που ξέρει προς τα που πάει η ζωή του.

Ευτυχία είναι η σιγουριά ότι δεν είσαι χαμένος.

Στην καθημερινή μας ζωή, οι στόχοι είναι τα λιμάνια όπου πρέπει να φτάσουμε, ο δρόμος είναι τα βοηθήματα που έχουμε στη διάθεσή μας για να τα καταφέρουμε, και τον χάρτη μας θα τον προσφέρει η πείρα.

Δεν αμφιβάλλω ότι έχει σημασία να ξέρουμε που βρισκόμαστε. Ωστόσο…χωρίς κατεύθυνση δεν υπάρχει δρόμος.

Είναι πιθανό, όταν βρίσκεται κανείς κοντά στον στόχο, να αισθάνεται ότι δεν είναι πια χαμένος. Όμως, αυτή η σιγουριά δημιουργεί δύο προβλήματα:

• 1. Πρέπει να περιορίζω την επιλογή μου αποκλειστικά στους στόχους που διαγράφονται μπροστά μου.
• 2. (και το πιο σοβαρό…) Τι γίνεται αφότου έχω φτάσει στον στόχο μου, ευτυχισμένος, ολοκληρωμένος, νοιώθοντας θαυμάσια και σε πλήρη αρμονία με τον εαυτό μου; Τι γίνεται τη στιγμή που ακολουθεί την πληρότητα;

Γιατί θα πρέπει να προσπαθήσω να βρω άλλον στόχο, και να θυμάμαι ότι κι αυτός θα πρέπει να είναι μέσα στα γνωστά πλαίσια, αλλιώς πάλι θα χαθώ.

Η στρατηγική σύμφωνα με την οποία πρέπει να ανανεώνω συνεχώς τους στόχους μου για να αισθάνομαι ευτυχισμένος, πάντα αναγκασμένος να αποδιώχνω τον τερματισμό των προσπαθειών μου μόνο και μόνο για να συνεχίζω να βαδίζω, η ανάγκη να εφευρίσκω μόνο κοντινούς προορισμούς για να μην τυχόν και χαθώ στο δρόμο, όλο αυτό εμένα μου φαίνεται ένα υπερβολικά βαρύ φορτίο.

Επαναλαμβάνω: αν η ευτυχία μου προϋποθέτει να μην αισθανθώ ποτέ χαμένος, κι αν το τίμημα που πρέπει να καταβάλλω για να νοιώθω ευτυχής με εξαναγκάζει να κινούμαι πάντα σε κοντινές περιοχές, εγώ βρίσκω ότι κοστίζει υπερβολικά ακριβά.

Μεγαλώνω σημαίνει επεκτείνω τα όρια.

Σημαίνει να φτάνω κάθε φορά και πιο πέρα.

Πως θα μεγαλώσω αν ζω περιορισμένος στα γνωστά, από φόβο μήπως χαθώ;

Το θέμα λοιπόν είναι να ξέρουμε την πορεία.

Το θέμα δεν είναι να ξέρω που πάω, δεν είναι πόσο κοντά βρίσκομαι ούτε ν΄ανακαλύψω τι πρέπει να κάνω για να φτάσω στον στόχο.

Το θέμα είναι ότι ακόμη κι αν ο περιβάλλων χώρος δεν μου επιτρέπει να δω την ακτή, αν εγώ ξέρω που πάω, δεν με ενδιαφέρει ποτέ το μέρος που θα φτάσω, αλλά η κατεύθυνση την οποία ακολουθώ.

Στην περίπτωση των στόχων, ποτέ δεν ξέρω αν βαδίζω σωστά, όσο αυτοί δεν βρίσκονται μέσα στο οπτικό μου πεδίο.

Όταν ξέρω την πορεία, δεν με ενδιαφέρει πια αν θα φτάσω στο τέρμα. Είναι δυνατόν να μην είμαι χαμένος και να μη με νοιάζει το άμεσο αποτέλεσμα.

Κι αν εξαιρέσουμε τη ματαιοδοξία, αυτό είναι όφελος.

Αν για την ευτυχία μετρούσε ο προορισμός, τότε θα ήταν εξαρτημένη από τη στιγμή της άφιξης.

Αντίθετα, αν εξαρτάται από την αναζήτηση της πορείας, το μόνο που ενδιαφέρει είναι να βαδίζω στον δρόμο, κι ο δρόμος αυτός να είναι ο σωστός.

Ο σωστός δρόμος είναι εκείνος που ευθυγραμμίζεται με την πορεία που δείχνει η πυξίδα.

Όταν ο δρόμος προσανατολίζεται σύμφωνα με την κατεύθυνση που δίνω στη ζωή μου, τότε είμαι στο σωστό δρόμο.

Προσέξτε όμως, δεν υπάρχει μόνο ένας σωστός δρόμος, όπως ακριβώς δεν υπάρχει μόνο ένα μονοπάτι που πάει προς το βορρά. Σωστό είναι και το ένα, αλλά και το άλλο, και το άλλο…και το άλλο…

Όλοι οι δρόμοι είναι σωστοί, αν πηγαίνουν στη σωστή κατεύθυνση.

Μπορώ να επιλέξω οποιονδήποτε δρόμο, και κάνει το ίδιο. Αφού η πορεία συμπίπτει με τον δρόμο, η αίσθησή μου είναι πως δεν είμαι χαμένος.

Στη ζωή, την πορεία την διαγράφει η κατεύθυνση που ο καθένας αποφασίζει να δώσει στην ύπαρξή του.

Και η πυξίδα καταφέρνει ν΄απαντήσει στην απλή ερώτηση:

Προς τι ζω;

• Όχι γιατί αλλά προς τι.
• Όχι πως αλλά προς τι.
• Όχι με ποιον αλλά προς τι.
• Όχι από τι αλλά προς τι.

Η ερώτηση είναι προσωπική. Το θέμα δεν είναι να απαντήσεις προς τι ζει ο άνθρωπος, προς τι υπάρχει η ανθρωπότητα, προς τι έζησαν οι γονείς σου ούτε τι νόημα έχει η ζωή των ανήθικων.

Το θέμα είναι Η ΖΩΗ ΣΟΥ.

Τι νόημα έχει η ζωή σου;

Αν μπορείς ν΄απαντήσεις με ειλικρίνεια σ΄αυτήν την ερώτηση, σημαίνει ότι έχεις βρει την πυξίδα για το ταξίδι.

Χόρχε Μπουκάϊ